Νικ Έρικσον - BBC Persian
Η εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς από το Ιράν προς την κοινή βρετανικο-αμερικανική στρατιωτική βάση στο νησί Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό αποτελεί απτή ένδειξη της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Οι πύραυλοι δεν έφτασαν στους επιδιωκόμενους στόχους τους, αλλά ο ισραηλινός στρατός αναφέρει ότι αυτή είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιούνται τέτοιοι πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς από την έναρξη του πολέμου.
Η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη επιβεβαιώσει επίσημα την εκτόξευση αυτών των πυραύλων και τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης επικαλούνται κυρίως ξένα μέσα ενημέρωσης στις αναφορές τους.
Οι ειδικοί εξετάζουν τώρα τις επιπτώσεις της αποτυχημένης επίθεσης, συμπεριλαμβανομένου του τι θα μπορούσε να σημαίνει για ένα ευρύτερο φάσμα πιθανών στόχων. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως το Βερολίνο, το Παρίσι και το Λονδίνο, να γίνουν στόχος στο μέλλον;
Ένας Βρετανός υπουργός δήλωσε ότι «δεν υπάρχει καμία αξιολόγηση που να υποστηρίζει» τον ισχυρισμό του ισραηλινού στρατού ότι το Ιράν διαθέτει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς ικανούς να φτάσουν στο Λονδίνο
«Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν βρίσκεται εδώ και καιρό στο διεθνές προσκήνιο», λέει η Ghoncheh Habibi-Azad του BBC Persian. «Ενώ η Τεχεράνη επιμένει ότι η ανάπτυξη πυραύλων της είναι καθαρά αμυντική και βασίζεται σε μια εθνική στρατηγική αποτροπής, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι οι πρόοδοι στις δυνατότητες μεγάλου βεληνεκούς θα μπορούσαν να αλλάξουν την εξίσωση της περιφερειακής ασφάλειας».
Έχει περάσει μόνο περίπου ένας μήνας από τότε που βρίσκονταν σε εξέλιξη συνομιλίες για την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, και είχαν προγραμματιστεί περισσότεροι γύροι, αλλά το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν την επίθεσή τους.
Τα νησιά Τσάγκος, στα οποία ανήκει το Ντιέγκο Γκαρσία, απέχουν περίπου 3.800 χιλιόμετρα από το Ιράν
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal και το CNN ανέφεραν, επικαλούμενες ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους, ότι εκτοξεύτηκαν βαλλιστικοί πύραυλοι, αλλά κανένας δεν έφτασε στον στόχο του.
Ένας από τους πυραύλους φέρεται να παρουσίασε δυσλειτουργία εν πτήσει, ενώ ο άλλος αναχαιτίστηκε από αμερικανικό πολεμικό πλοίο. Το BBC έκρινε ότι αυτές οι αναφορές είναι ακριβείς.
Λίγο μετά το περιστατικό, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι πολλές πόλεις στην Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική βρίσκονταν πλέον σε κίνδυνο, προσθέτοντας ότι είχαν αποκαλύψει πέρυσι ότι η Τεχεράνη σχεδίαζε να αναπτύξει πυραύλους με τέτοιες δυνατότητες.
Μετά την εκτόξευση προς τα νησιά Τσάγκος, ο Αρχηγός του Επιτελείου Στρατού του Ισραήλ, Αντιστράτηγος Εγιάλ Ζαμίρ, δημοσίευσε ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εξέδωσε μια αυστηρή προειδοποίηση. Είπε: «Το Ιράν εκτόξευσε έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο δύο σταδίων με βεληνεκές 4.000 χιλιομέτρων. Αυτοί οι πύραυλοι δεν είχαν σχεδιαστεί για να χτυπήσουν το Ισραήλ. Το βεληνεκές τους φτάνει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το Βερολίνο, το Παρίσι και η Ρώμη βρίσκονται όλα εντός άμεσης ακτίνας απειλής».
Άλλοι, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγού Ρίτσαρντ Μπάρονς, ειδικού στην άμυνα και πρώην επικεφαλής της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων της Βρετανίας, δήλωσαν στο BBC ότι το ζήτημα οδήγησε σε επαναξιολόγηση του πυραυλικού αποθέματος και του βεληνεκούς του Ιράν.
Είπε: «Προηγουμένως, πιστεύαμε ότι οι πύραυλοι του Ιράν είχαν βεληνεκές περίπου 2.000 χιλιομέτρων, ενώ ο Ντιέγκο Γκαρσία απέχει 3.800 χιλιόμετρα από το Ιράν
Το Ιράν είχε δηλώσει προηγουμένως ότι είχε επιβάλει αυτοεπιβαλλόμενο όριο στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του, περιορίζοντας την εμβέλειά του στα 2.000 χιλιόμετρα. Αυτό σήμαινε ότι το Ισραήλ βρισκόταν εντός εμβέλειας των ιρανικών πυραύλων, αλλά όχι της Ευρώπης.
Ο Αλί Χαμενεΐ, ο πρώην ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, είχε τονίσει ότι επρόκειτο για πολιτική επιλογή και όχι για τεχνικούς περιορισμούς στην παραγωγή πυραύλων· μια απόφαση που λέγεται ότι ελήφθη παρά την αντίθεση των στρατιωτικών διοικητών και του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Σκόπευε να διατηρήσει την απειλή κατά του Ισραήλ, αλλά ταυτόχρονα να μην προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη, επειδή εκείνη την εποχή η Ευρώπη δεν βρισκόταν εντός της εμβέλειας βολής της Τεχεράνης.
Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, ένας Ιρανός βουλευτής δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν δοκιμάσει με επιτυχία έναν διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο, αν και δεν παρείχε λεπτομέρειες σχετικά με το βεληνεκές του
Επιπλέον, σύμφωνα με τους Times of Israel, Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται εδώ και καιρό ότι το διαστημικό πρόγραμμα του Ιράν μπορεί να σημαίνει ότι η χώρα έχει αναπτύξει τεχνολογίες που θα της επιτρέψουν να κατασκευάσει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτήν την τεχνολογία εάν χρειαστεί.
Ορισμένοι αναλυτές συμφωνούν. Η Δρ. Κάριν φον Χίπελ, πρώην γενική διευθύντρια του Βασιλικού Ινστιτούτου Ενωμένων Υπηρεσιών στο Λονδίνο, δήλωσε στο BBC: «Αν υποθέσουμε ότι οι πύραυλοι φτάνουν στο Ντιέγκο Γκαρσία... οι Ιρανοί αναπτύσσουν επίσης διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους που θα μπορούσαν να έχουν βεληνεκές έως και 10.000 χιλιόμετρα, αν και δεν τους έχουμε δει ακόμη σε δράση».
Αυτό σημαίνει ότι οι πύραυλοι που εκτοξεύονται από το Ιράν θα μπορούσαν ενδεχομένως να φτάσουν σε αμερικανικό έδαφος.
Τώρα, λένε οι παρατηρητές, η εν λόγω επίθεση στον Ινδικό Ωκεανό υποδηλώνει ότι αυτός ο περιορισμός εμβέλειας έχει αρθεί.
Σύμφωνα με αναλυτές, το Ιράν μπορεί να επιδιώκει να στείλει ένα μήνυμα σχετικά με τις προθέσεις και τους στόχους του με αυτήν την ενέργεια, και σε αυτό το στάδιο, δεν σκοπεύει απαραίτητα να στοχεύσει σημεία πέρα από την γνωστή του εμβέλεια.
Αλλά ορισμένοι πιστεύουν ότι ακόμη και αν αυτοί οι πύραυλοι δεν αναχαιτίζονταν, εξακολουθούσαν να υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για την ικανότητά τους να φτάσουν στον επιδιωκόμενο στόχο τους.
Ο Βρετανός υπουργός Στέγασης, Στιβ Ριντ, δήλωσε στο BBC: «Δεν υπάρχει συγκεκριμένη εκτίμηση ότι οι Ιρανοί έχουν στοχεύσει το Ηνωμένο Βασίλειο ή ότι θα μπορούσαν καν να το κάνουν αν το ήθελαν».
Το κύριο ζήτημα είναι εάν το Ιράν έχει ακόμη επιτύχει την επιχειρησιακή τεχνολογία που είναι απαραίτητη για την εκτέλεση τέτοιων επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας και εάν έχει την ικανότητα να ελέγχει και να καθοδηγεί πυραύλους σε τόσο μεγάλες αποστάσεις.
Φαίνεται ότι το ζήτημα αυτό έχει και ψυχολογική διάσταση.
Κάποιοι πιστεύουν ότι το Ιράν δεν σκόπευε να χτυπήσει αυτούς τους στόχους, αλλά μάλλον ότι η Τεχεράνη έστελνε ένα μήνυμα προειδοποίησης και αποτροπής.
«Δεν είναι ότι νομίζουν ότι θα επιτεθούν στο Λονδίνο ή στο Παρίσι αύριο, αλλά νομίζω ότι είναι ένα άλλο στοιχείο που τους επιτρέπει να ενισχύσουν την αποτροπή τους», δήλωσε στην εφημερίδα The Independent ο Ντάνι Κιτρίνοβιτς, πρώην αξιωματικός των ισραηλινών στρατιωτικών πληροφοριών που τώρα εργάζεται για το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ.
Η αντίδραση του Ισραήλ στα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας στον Ινδικό Ωκεανό θα μπορούσε επίσης να ερμηνευτεί ως μια προσπάθεια έκκλησης για ενότητα.
«Φυσικά το Ισραήλ θα το πει αυτό επειδή είναι προς το συμφέρον του να επεκτείνει τον πόλεμο και να φέρει στον πόλεμο όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες μαζί με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ», δήλωσε στο BBC ο στρατηγός Σερ Ρίτσαρντ Σίριφ, πρώην αναπληρωτής διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.
«Πρέπει να του αντισταθούμε», πρόσθεσε. «Αυτός είναι ο πόλεμος του Τραμπ, χωρίς σαφή τελικό στόχο και στρατηγική, που μετατρέπεται σε τέλμα. Πριν από έξι μήνες μας είπαν ότι οι πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν καταστράφηκαν. Δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε τίποτα από όσα λέει η Ουάσινγκτον σχετικά με αυτό
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ
