Έναν χρόνο μετά τον ισχυρό σεισμό που κατέστρεψε το κεντρικό τμήμα της Μιανμάρ, πολλές κοινότητες εξακολουθούν να ανασυγκροτούν τη ζωή τους. Η καταστροφή στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και άφησε αμέτρητες οικογένειες χωρίς στέγη — προσθέτοντας νέα δεινά σε εκείνα που είχαν ήδη προκαλέσει χρόνια ένοπλης σύγκρουσης. Κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC), σε συνεργασία με τον Ερυθρό Σταυρό της Μιανμάρ και τοπικούς εταίρους, έχει βοηθήσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο. Ωστόσο, η ανάκαμψη απαιτεί χρόνο — ιδιαίτερα καθώς οι κοινότητες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της συνεχιζόμενης ένοπλης σύγκρουσης.
Στο χωριό Kyun Sin, στην Περιφέρεια Sagaing, η Moth Moth Lwin θυμάται την ακριβή στιγμή που το έδαφος υποχώρησε κάτω από το σπίτι της.
«Κατά τη διάρκεια του σεισμού, μια τεράστια ρωγμή άνοιξε ακριβώς κάτω από το σπίτι μας, βυθίζοντάς το σχεδόν όσο το ύψος ενός ανθρώπου».
Η ιστορία της αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν πολλές κοινότητες σε ολόκληρη τη Μιανμάρ. Ο σεισμός έπληξε περιοχές που ήδη δοκιμάζονταν από χρόνια ένοπλης σύγκρουσης, εκτοπισμών και οικονομικών δυσκολιών. Για πολλές οικογένειες, η ζωή ήταν ήδη εύθραυστη πολύ πριν από τον σεισμό της 28ης Μαρτίου 2025.
Ο Ross Farmery, επικεφαλής της υπο-αντιπροσωπείας της ICRC στη Μανταλέι, βρισκόταν στην πόλη όταν σημειώθηκε ο σεισμός. Τις ώρες που ακολούθησαν, το μέγεθος της καταστροφής έγινε γρήγορα εμφανές.
«Μετά τον σεισμό, οι κοινότητες βρέθηκαν κυριολεκτικά στον δρόμο. Οι άμεσες ανάγκες ήταν η στέγαση, προφανώς, η ιατρική φροντίδα, η πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό, καθώς και η ανάσυρση των ανθρώπινων σορών και η διάσωση όσων παρέμεναν παγιδευμένοι».
Η ICRC ανταποκρίθηκε άμεσα, συνεργαζόμενη με τον Ερυθρό Σταυρό της Μιανμάρ και τοπικούς εταίρους, φτάνοντας σε περισσότερους από 300.000 ανθρώπους στις πληγείσες από τον σεισμό περιοχές. Η βοήθεια περιλάμβανε στήριξη στέγασης, βασικά είδη νοικοκυριού, οικονομική ενίσχυση, γεωργικά εφόδια, καθαρό νερό και υπηρεσίες υγιεινής, καθώς και υγειονομική περίθαλψη. Οι δράσεις αυτές υλοποιήθηκαν σε συντονισμό με τις τοπικές αρχές.
Μεταξύ εκείνων που ανταποκρίθηκαν από τις πρώτες κιόλας ώρες ήταν εθελοντές από τοπικές οργανώσεις, εκπαιδευμένοι από την ICRC στις πρώτες βοήθειες έκτακτης ανάγκης. Εργαζόμενοι μέσα στα ερείπια κατεστραμμένων σπιτιών και κτιρίων, αντιμετώπισαν συνθήκες που τους δοκίμαζαν σε κάθε βήμα. Ο Aung Htet Moe, εθελοντής της οργάνωσης Myanmar Rescue, περιγράφει τι συνάντησαν:
«Οι τραυματίες που απεγκλωβίσαμε παρουσίαζαν ένα ευρύ φάσμα τραυματισμών. Πολλοί είχαν παγιδευτεί ή καταπλακωθεί από πεσμένες τοιχοποιίες και βαριά συντρίμμια, με αποτέλεσμα σύνθετα κατάγματα. Αντιμετωπίσαμε μεγάλη ποικιλία τραυματικών περιστατικών μεταξύ των επιζώντων».
Με την υποστήριξη της ICRC, εξοπλίστηκαν περίπου 70 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και κινητοποιήθηκαν σχεδόν 1.200 πρώτοι ανταποκριτές. Για αυτούς τους εθελοντές, το έργο είχε βάρος που ξεπερνούσε το σωματικό. Ο Aung Htet Moe εξηγεί τι τους έδινε δύναμη στις πιο δύσκολες στιγμές:
«Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων διάσωσης, η στιγμή που καταφέρνουμε να απεγκλωβίσουμε κάποιον και συνειδητοποιούμε ότι έχει επιζήσει, είναι τα πάντα για εμάς. Ως διασώστες, παρότι δεν λαμβάνουμε καμία υλική ανταμοιβή, η απέραντη χαρά ότι σώσαμε μια ζωή είναι η μεγαλύτερη ικανοποίησή μας. Αυτό είναι η ουσία της αποστολής ενός διασώστη».
Έναν χρόνο μετά, τα σημάδια της ανάκαμψης είναι ορατά σε ολόκληρη την κεντρική Μιανμάρ. Τα σπίτια επισκευάζονται. Η αγροτική παραγωγή έχει επανεκκινήσει και οι κοινότητες αποκαθιστούν σταδιακά την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες. Ωστόσο, για πολλές οικογένειες, ο σεισμός έχει επιδεινώσει τις δυσκολίες που προκάλεσαν χρόνια ένοπλης σύγκρουσης.
Ο Ross Farmery αναφέρεται τόσο στην ανθεκτικότητα που έχει παρατηρήσει όσο και στη συνεχιζόμενη πραγματικότητα:
«Είμαι ικανοποιημένος βλέποντας πόσο η Μανταλέι και οι γύρω περιοχές της κεντρικής Μιανμάρ που επλήγησαν έχουν ανακάμψει, αποδεικνύοντας την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινοτήτων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι κοινότητες ήταν ήδη ευάλωτες λόγω της σύγκρουσης, η οποία συνεχίζεται. Ο σεισμός πρόσθεσε ένα επιπλέον επίπεδο δυσκολίας σε αυτές τις κοινότητες».
Η ICRC, μαζί με τον Ερυθρό Σταυρό της Μιανμάρ και τους τοπικούς εταίρους, συνεχίζουν να στηρίζουν τις πληγείσες κοινότητες, ανταποκρινόμενοι τόσο στις συνεχιζόμενες συνέπειες του σεισμού όσο και στη γενικότερη ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα.
