Στις 2 Ιουνίου 1941 γράφτηκε μία από τις πιο τραγικές σελίδες της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Στο χωριό Κοντομαρί, κοντά στα Χανιά, γερμανοί αλεξιπτωτιστές εκτέλεσαν δεκάδες άρρενες κατοίκους ως αντίποινα για τη συμμετοχή του τοπικού πληθυσμού στη Μάχη της Κρήτης.
Η εκτέλεση πραγματοποιήθηκε μόλις δύο ημέρες μετά την ολοκλήρωση της Μάχης της Κρήτης και αποτελεί την πρώτη μαζική εκτέλεση αμάχων από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής στο νησί. Το Κοντομαρί βρίσκεται κοντά στο αεροδρόμιο του Μάλεμε, όπου οι γερμανικές αεραποβατικές δυνάμεις είχαν υποστεί σημαντικές απώλειες κατά τις πρώτες ημέρες της εισβολής.
Οι κάτοικοι της περιοχής, μαζί με συμμαχικά στρατεύματα, αντιστάθηκαν σθεναρά στους εισβολείς, γεγονός που προκάλεσε την οργή της γερμανικής διοίκησης. Μετά την κατάληψη της Κρήτης, ο διοικητής των γερμανικών αλεξιπτωτιστών, Κουρτ Στούντεντ, διέταξε την επιβολή αντιποίνων εναντίον των περιοχών όπου οι πολίτες είχαν λάβει μέρος στις μάχες.
Υπό τις διαταγές του υπολοχαγού Χορστ Τρέμπες, οι Γερμανοί συγκέντρωσαν τους κατοίκους του χωριού, διαχώρισαν τα γυναικόπαιδα και οδήγησαν τους άνδρες σε ελαιώνα έξω από το χωριό, όπου τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων παραμένει αντικείμενο ιστορικής έρευνας, με τις εκτιμήσεις να κυμαίνονται από 23 έως και 60 εκτελεσθέντες.
Ιδιαίτερη ιστορική σημασία έχει το γεγονός ότι η σφαγή καταγράφηκε φωτογραφικά από τον Γερμανό πολεμικό ανταποκριτή Φραντς-Πέτερ Βάιξλερ. Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες του αποτελούν μοναδικό τεκμήριο εγκλήματος πολέμου την ώρα που αυτό διαπράττεται και συνέβαλαν καθοριστικά στην ιστορική τεκμηρίωση των ναζιστικών θηριωδιών στην Κρήτη.
Το φωτογραφικό υλικό παρέμεινε για δεκαετίες στα γερμανικά αρχεία και ήρθε στο φως το 1980, αποκαλύπτοντας με αδιαμφισβήτητο τρόπο τα γεγονότα της ημέρας εκείνης.
Η Σφαγή του Κοντομαρίου αποτελεί μέχρι σήμερα σύμβολο της θυσίας και της αντίστασης του κρητικού λαού απέναντι στη ναζιστική κατοχή και παραμένει μια ζωντανή υπενθύμιση του βαρύ τιμήματος που πλήρωσε η Κρήτη κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
