Γράφει η Νίκος Πετρίδης
Δεύτερη ευκαιρία για χιλιάδες αδρανείς κατοικίες που παραμένουν κλειστές δίνει το αναθεωρημένο Σχέδιο «Ανακαινίζω – Ενοικιάζω». Το κράτος ανεβάζει το ανώτατο όριο της χορηγίας και χαλαρώνει τα κριτήρια, με στόχο να ρίξει στην αγορά ενοικίασης 1.000 σπίτια σε δύο χρόνια.
Η νέα πρόσκληση βρίσκεται σε ισχύ από τις 16 Μαρτίου 2026 μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου 2027, με συνολικό προϋπολογισμό 13 εκατομμυρίων ευρώ.
Τα νέα ποσά
Σε σχέση με την πρώτη φάση, η επιδότηση αυξήθηκε κατά 5.000 ευρώ ανά κατηγορία:
• Διαμέρισμα/κατοικία ενός υπνοδωματίου: μέχρι 20.000 ευρώ • Δύο υπνοδωματίων: μέχρι 30.000 ευρώ • Τριών υπνοδωματίων και άνω: μέχρι 40.000 ευρώ
Το ποσό δεν δίνεται αυτόματα. Καλύπτει μόνο τις πραγματικές επιλέξιμες εργασίες ανακαίνισης που θα τιμολογηθούν και θα ελεγχθούν. Ο ιδιοκτήτης μπορεί να εντάξει περισσότερες από μία κατοικίες, ενώ δικαιούχοι είναι τόσο φυσικά όσο και νομικά πρόσωπα.
Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν
Το Σχέδιο αφορά νόμιμα υφιστάμενες κατοικίες που διαθέτουν οικοδομική άδεια πριν από την 1η Ιανουαρίου 2012 και παραμένουν κενές.
Η βασικότερη αλλαγή αφορά την απόδειξη της αδράνειας. Πλέον αρκεί η ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος να μην ξεπερνά τις 500 κιλοβατώρες για τουλάχιστον 12 μήνες πριν την αίτηση, από 200 kWh που ήταν πριν. Με αυτό τον τρόπο, μια μικρή κατανάλωση για καθαριότητα ή επίσκεψη δεν αποκλείει πλέον το σπίτι.
Για πρώτη φορά εντάσσονται και επαγγελματικοί χώροι, όπως γραφεία, που μπορούν να μετατραπούν σε κατοικίες, εφόσον εξασφαλιστεί η νόμιμη αλλαγή χρήσης και τηρούνται οι πολεοδομικές προδιαγραφές. Το Σχέδιο επεκτάθηκε επίσης σε παραμεθόριες και αγροτικές περιοχές, με βάση επίσημο κατάλογο επιλέξιμων περιοχών.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουν τακτοποιηθεί τυχόν πολεοδομικές παρατυπίες και, σε περίπτωση συνιδιοκτησίας, να υπάρχει συναίνεση όλων των συνιδιοκτητών.
Πώς πληρώνεται
Η λογική είναι «πρώτα φτιάχνω, μετά πληρώνομαι». Ο ιδιοκτήτης προχρηματοδοτεί τις εργασίες και στη συνέχεια υποβάλλει αίτημα πληρωμής με όλα τα παραστατικά. Ακολουθεί λογιστικός και τεχνικός έλεγχος, ενώ ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης (ΚΟΑΓ) διατηρεί το δικαίωμα επιτόπιου ελέγχου.
Το έργο μπορεί να συνδυαστεί και με Σχέδιο ενεργειακής αναβάθμισης, αρκεί η ίδια δαπάνη να μην επιδοτείται δύο φορές.
Η δέσμευση των 4 ετών
Το αντάλλαγμα για τη χορηγία είναι η διάθεση του ανακαινισμένου σπιτιού σε προσιτό ενοίκιο για τέσσερα συνεχόμενα χρόνια. Το ανώτατο επιτρεπτό ενοίκιο δεν είναι ενιαίο για όλη την Κύπρο – προκύπτει από επίσημους πίνακες ανά επαρχία, δήμο, κοινότητα και τύπο κατοικίας, μειωμένο κατά 30% σε σχέση με τον μέσο όρο της αγοράς.
Ο ιδιοκτήτης μπορεί να συμφωνήσει και χαμηλότερο ενοίκιο, όχι όμως υψηλότερο. Τα ενοίκια καταβάλλονται αποκλειστικά μέσω τράπεζας, ενώ απαγορεύεται η ενοικίαση σε συγγενή μέχρι 4ου βαθμού και η πώληση του ακινήτου πριν τη λήξη της τετραετίας. Σε περίπτωση ουσιώδους παραβίασης, το ποσό της χορηγίας μετατρέπεται σε οφειλή προς το κράτος.
Για όσους συνεχίσουν και μετά τα 4 χρόνια, προβλέπεται επιπλέον κίνητρο συντήρησης έως 5.000 ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της κατοικίας, συν φορολογικές ελαφρύνσεις που ισχύουν για το προσιτό ενοίκιο.
Ποιοι μπορούν να νοικιάσουν
Ενοικιαστές μπορούν να είναι Κύπριοι πολίτες και πολίτες άλλης χώρας της ΕΕ με νόμιμη και συνεχή διαμονή στις ελεγχόμενες περιοχές για 5 χρόνια πριν τις 16 Μαρτίου 2026. Δεν πρέπει να κατέχουν άλλη κατοικία κατά την αίτηση, ενώ τα εισοδηματικά όρια αυξήθηκαν κατά 5.000 ευρώ: από 30.000 ευρώ για μεμονωμένο άτομο έως 70.000 ευρώ για οικογένεια πέντε ατόμων και άνω.
Τα διαθέσιμα σπίτια αναρτώνται στην πλατφόρμα «Προσιτή Στέγη».
Χαμηλή συμμετοχή μέχρι στιγμής
Παρά τα αυξημένα κίνητρα, το ενδιαφέρον παραμένει υποτονικό. Μέχρι τις 16 Αυγούστου 2026 είχαν υποβληθεί συνολικά 86 αιτήσεις από την έναρξη του Σχεδίου τον Νοέμβριο του 2024, εκ των οποίων εγκρίθηκαν οι 54. Στόχος παραμένει οι 1.000 μονάδες, σε μια χώρα όπου η απογραφή του 2021 κατέγραψε 138.113 κενές ή προσωρινές κατοικίες.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά.
