Του Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού, Λέκτορα Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law (Bristol), Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Οι εκλογές έχουν μια ιδιόμορφη δύναμη. Για λίγες εβδομάδες φωτίζουν τα πάντα. Πρόσωπα, συνθήματα, φιλοδοξίες, διαφωνίες, ελπίδες, LED οθόνες, αφίσες και φανταχτερά βιντεάκια.
Η δημόσια ζωή αποκτά ένταση, ο λόγος πολλαπλασιάζεται, οι κρίσεις γίνονται πιο γρήγορες και οι βεβαιότητες πιο απόλυτες. Και έπειτα, σχεδόν ξαφνικά, τα φώτα σβήνουν. Οι αφίσες κατεβαίνουν. Οι κάμερες στρέφονται αλλού. Οι αναλύσεις ολοκληρώνονται. Οι αριθμοί καταγράφονται στην ιστορία. Και τότε αρχίζει το πιο ουσιαστικό μέρος.
Γιατί η αξία μιας δημοκρατίας δεν κρίνεται μόνο από το αποτέλεσμα της κάλπης. Κρίνεται από όσα ακολουθούν. Από τη στάση εκείνων που καλούνται να συνεχίσουν να υπηρετούν χωρίς τα φώτα στραμμένα επάνω τους. Από την ικανότητα μιας κοινωνίας να κοιτάζει πέρα από τη συγκυρία και να αναζητά το μόνιμο μέσα στο πρόσκαιρο. Από την αντίληψη του ότι
κάποιες φορές υπάρχουν ήττες που κρύβουν αξιοπρέπεια και νίκες που κρύβουν κενό.
Στην εποχή μας, συχνά συγχέουμε την επιτυχία με την προβολή και τη δικαίωση με την επικράτηση. Όμως η ιστορία διδάσκει κάτι διαφορετικό. Οι σημαντικότερες παρακαταθήκες δεν γεννήθηκαν πάντοτε από θριάμβους. Πολλές φορές γεννήθηκαν από ανθρώπους που επέλεξαν να συνεχίσουν τον δρόμο τους ακόμη και όταν η συγκυρία δεν τους ευνόησε. Από ανθρώπους που δεν μέτρησαν την αξία τους με βάση το χειροκρότημα της στιγμής, αλλά με βάση τη συνέπεια μιας ολόκληρης διαδρομής.
Οι κοινωνίες προχωρούν όταν διατηρούν τη μνήμη τους. Όταν θυμούνται ότι πίσω από κάθε αποτέλεσμα υπάρχουν άνθρωποι, προσπάθειες, ιδέες, αγώνες και όνειρα. Όταν αντιλαμβάνονται ότι η δημοκρατία δεν είναι μια βραδιά ανακοινώσεων, αλλά μια καθημερινή άσκηση ευθύνης. Υπάρχει μια βαθιά διαφορά ανάμεσα στη δύναμη και στη διάρκεια. Η πρώτη μπορεί να κατακτηθεί γρήγορα. Η δεύτερη κερδίζεται αργά, μέσα από τον χρόνο, τη συνέπεια και την αντοχή. Και τελικά, η διάρκεια είναι εκείνη που αφήνει αποτύπωμα. Ίσως γι’ αυτό οι πιο ουσιαστικές στιγμές της δημόσιας ζωής να μην είναι εκείνες που καταγράφονται στους τίτλους των εφημερίδων. Ίσως να είναι οι ήσυχες στιγμές που ακολουθούν. Εκεί όπου ο καθένας καλείται να απαντήσει στο πιο δύσκολο ερώτημα, ήτοι το γιατί ξεκίνησε τη διαδρομή του εξαρχής.
Αν η απάντηση βρίσκεται στην προσφορά, τότε τίποτα δεν τελειώνει με μια εκλογική αναμέτρηση. Αν βρίσκεται στις αξίες, τότε καμία συγκυρία ή παίγνιο δεν μπορεί να τις ακυρώσει. Και αν βρίσκεται στην πίστη ότι ο τόπος αξίζει περισσότερα από τις
περιστασιακές αντιπαραθέσεις, τότε η επόμενη ημέρα δεν είναι τέλος. Είναι συνέχεια. Οι εκλογές τελειώνουν σε μια νύχτα. Η ευθύνη προς την κοινωνία αρχίζει το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Και ίσως, όταν σβήσουν τα φώτα, να φαίνεται καθαρότερα όχι ποιος κέρδισε ή ποιος έχασε, αλλά ποιοι παραμένουν παρόντες. Όχι για τον εαυτό τους, αλλά για κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους.
