Οι πρόσφατες συγκρούσεις στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ) έχουν αναγκάσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να περάσουν τα σύνορα προς το Μπουρούντι. Περισσότεροι από 65.000 άνθρωποι έχουν βρει καταφύγιο στον καταυλισμό Busuma, όπου οι συνθήκες διαβίωσης παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες.
Κρυμμένος ανάμεσα σε πυκνά δάση στο βόρειο Μπουρούντι, ο καταυλισμός έχει επεκταθεί ραγδαία από τον Δεκέμβριο. Σειρές από πρόχειρα καταλύματα και σκηνές απλώνονται πλέον στις πλαγιές των λόφων, φιλοξενώντας οικογένειες που έφτασαν με ελάχιστα υπάρχοντα.
Η Esperance Sakina Hatari κατάγεται από το Mutarule, ένα χωριό στο Νότιο Κίβου. Έφτασε τον Δεκέμβριο του 2025, αφού διέφυγε από τη βία στη ΛΔΚ, η οποία ανάγκασε περισσότερους από μισό εκατομμύριο ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Σήμερα περνά τις ημέρες της φτιάχνοντας κάρβουνο κοντά στην είσοδο του καταυλισμού, ελπίζοντας να κερδίσει λίγα χρήματα.
«Δεν είναι εύκολο για εμάς τους πρόσφυγες, γιατί αφήσαμε τα πάντα πίσω όταν φύγαμε. Φύγαμε χωρίς τίποτα. Ήρθαμε μόνο με τα παιδιά μας. Κάποιοι από εμάς δεν έχουν φαγητό, στέγη ούτε κουβέρτες. Κοιμόμαστε στο έδαφος και τα παιδιά πεθαίνουν από το κρύο και την πείνα», είπε η Esperance. «Χωρίστηκα από τον σύζυγό μου. Εκείνος είναι εκεί κι εγώ εδώ, μόνη με τα παιδιά. Πολλές οικογένειες έχουν διαλυθεί».
Όπως η Esperance και τα παιδιά της, πολλές οικογένειες έφτασαν σχεδόν χωρίς τίποτα. Αναρίθμητοι πρόσφυγες εξακολουθούν να αγνοούν την τύχη συγγενών που παρέμειναν στο Κονγκό.
Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) και εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού του Μπουρούντι εργάζονται στον καταυλισμό για να βοηθήσουν τις εκτοπισμένες οικογένειες να επικοινωνήσουν με συγγενείς τους και να αποκτήσουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες επικοινωνίας.
Η Noemie Niyongere και η ομάδα της από την ICRC βοηθούν οικογένειες να επανασυνδεθούν με συγγενείς που χάθηκαν κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων και του εκτοπισμού. Η ομάδα της καταγράφει περιπτώσεις, συντονίζεται με συναδέλφους στη ΛΔΚ και διευκολύνει τηλεφωνικές επικοινωνίες ώστε οι οικογένειες να ακούσουν νέα από τους αγαπημένους τους.
«Οι συνθήκες διαβίωσης δεν είναι εύκολες. Περίπου τα δύο τρίτα των ανθρώπων δεν έχουν στέγη, κάτι που είναι πραγματικά τραγικό. Οι άνθρωποι υποφέρουν πολύ όταν βρέχει ή όταν υπάρχει έντονη ζέστη. Όσον αφορά τη βοήθεια, λαμβάνουν πολύ λιγότερα από όσα χρειάζονται», δήλωσε η Noemie.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης, ομάδα της ICRC είδε πρόσφυγες που είχαν συγκεντρωθεί στο κέντρο επικοινωνίας για να κάνουν τηλεφωνήματα να τρέχουν πίσω στις σκηνές τους, καθώς έντονη βροχή άρχισε να πέφτει στον καταυλισμό.
Το νερό διαπερνούσε γρήγορα τα πλαστικά καλύμματα που πολλές οικογένειες χρησιμοποιούν ως καταφύγιο. Χιλιάδες πρόσφυγες δεν έχουν σχεδόν καμία προστασία από τις καιρικές συνθήκες.
Η πρόσβαση σε ασφαλές νερό και αποχέτευση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στον καταυλισμό. Παρά τις προσπάθειες ανθρωπιστικών οργανώσεων να αυξήσουν την παροχή νερού και να κατασκευάσουν τουαλέτες, πολλοί πρόσφυγες εξακολουθούν να έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε καθαρό νερό και συχνά αναγκάζονται να περπατούν μεγάλες αποστάσεις εκτός καταυλισμού για να το συλλέξουν.
Έξω από το κατάλυμά της, η Anastasie Cubwa παρακολουθούσε οικογένειες να τρέχουν για να προστατεύσουν τα λιγοστά τους υπάρχοντα από τη βροχή. Όπως πολλοί εδώ, έχει ήδη εκτοπιστεί αρκετές φορές.
«Ζούσαμε στον καταυλισμό Bwagiriza. Περάσαμε εκεί επτά χρόνια. Είχαμε κουραστεί από τις δύσκολες συνθήκες και αποφασίσαμε να επιστρέψουμε στο σπίτι μας. Η κρίση μάς βρήκε απροετοίμαστους όταν φτάσαμε», είπε η Anastasie. «Ακούσαμε βόμβες. Στην αρχή ακούγονταν μακριά και πιστεύαμε ότι δεν θα μας επηρεάσουν. Όμως οι βομβαρδισμοί πλησίαζαν. Μια βόμβα σκότωσε ανθρώπους, άλλη έπεσε σε έναν λόφο και μία ακόμη έπεσε πίσω από τα σπίτια όπου βρισκόμασταν. Πήρα τα παιδιά και φύγαμε».
Τώρα εγκλωβισμένη στον καταυλισμό Busuma, η κατάσταση της Anastasie αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη πρόκληση.
Η ICRC προειδοποιεί ότι, καθώς οι κρίσεις πολλαπλασιάζονται παγκοσμίως, η χρηματοδότηση για λιγότερο γνωστές ανθρωπιστικές καταστάσεις γίνεται ολοένα και πιο περιορισμένη.
